Бібліятэка гістарычных артыкулаў
Культура Беларусі
Раздзел прысвечаны культуры і гісторыі культуры Беларусі. Манументальнае дойлідства, мастацтва, пісьменства, літаратура, фальклор. Беларуская традыцыйная культура і вытокі беларускага этнасу.
-
Важнейшыя мамэнты культурных працэсаў Беларусі
Р. Максімовіч Каментароў: 1Гэты нарыс і ёсьць вельмі агульнаю спробаю падчыркнуць галоўныя ды тыповыя асаблівасьці сваёй беларускай культуры й беларускага нацыянальнага характару ды азначыць важнейшыя вонкавыя культурна–цывілізацыйныя ўплывы, якія мелі сваё значаньне ў... -
Беларуская культурная традыцыя
С. СанькоЯк ні звыкла гучаць для сучаснага адукаванага чалавека словы "культура" й "традыцыя", што ўтвараюць ключавое для майго курсу словазлучэньне "традыцыйная культура", якраз яны й уяўляюць найгрунтоўную мэтадалягічную праблему... Гісторыя культуры
-
Культура Беларусі ў сярэдзіне XIII - першай палове XVII ст.
Т. Казакова Каментароў: 1Беларуская культура ўзнікла і развівалася на старажытных усходнеславянскіх традыцыях. На яе развіццё значна паўплывалі перадрэнесансныя і рэнесансныя ідэі... -
Культура Беларусі ўсярэдзіне XVII – XVIII ст.
А. Каханоўскі Каментароў: 2Пасля войнаў сярэдзіны XVII ст. рэзка ўзмацніліся паланізацыя і акаталічванне ўсходніх зямель Рэчы Паспалітай. Беларуская мова паступова выцяснялася з дзяржаўнага справаводства і афіцыйнага ўжытку... -
Культура Беларусі ў канцы XVIII - сярэдзіне XIX ст.
С. Куль-Сяльвестрава Каментароў: 5Найбольш характэрнай праявай новага этапу ў развіцці культуры Беларусі была яе дэмакратызацыя. Яна праявілася ва ўзнікненні новых формаў арганізацыі культурнага жыцця, якія рабілі культурныя каштоўнасці больш даступнымі... -
Шляхецкая культура Беларусі (ХVII—ХІХ стст.)
А. МальдзісБеларуская шляхта - паняцце, хутчэй, не класавае (адрозна ад рускага дваранства), а саслоўнае, класава дыферэнцыяванае. І паняцце, безумоўна, гістарычнае. Шляхецкае саслоўе выразна акрэслілася ў ХVІ ст... -
Культурны стан Беларусі к моманту Лютаўскае рэвалюцыі
Я. Лёсік Каментароў: 1Як сьвядомасьць вызначаецца быцьцём, так культурны стан народу вызначаецца яго матар'яльным бытам, яго экономічна-грамадзянскімі ўзаемаадносінамі. Культура становіць адбітак народнага жыцьця і зьяўляецца продуктам разумовай творчасьці людзей... -
Асноўныя накірункі акупацыйнай палітыкі нямецкіх уладаў у сфэры культуры на Беларусі ў 1941--1944 гг.
А. ГардзіенкаДля беларусаў Вялікая Айчынная вайна зрабілася грамадзянскай вайной. Адныя былі па адзін бок фронту - савецкі, другія -- па нямецкі; былі й тыя, хто змагаўся пад украінскімі, польскімі сьцягамі, у аддзелах арміі генэрала Ўласава. Большасьць жа... -
Гатычны касцюм Вялікага Княства Літоўскага канца ХІІІ — пачатку ХVI ст.
Г. БарвенаваКасцюм Вялiкага княства Лiтоўскага позняга сярэднявечча быў адной з разнавiднасцяў еўрапейскага гатычнага касцюма. Гэтаму спрыяла геапалiтычнае становiшча ВКЛ і звязаныя з ім актыўныя палiтычныя, гандлёва-эканамiчныя, дынастычныя i культурныя... -
Татары ў Беларусі. Іх рэлігія
І. КанапацкіУ Беларусі знойдзены і вывучаны цікавыя археалагічныя знаходкі - клады манет, сярод якіх трапляюцца арабскія манеты VIII ст. з надпісамі арабскімі літарамі. Арабскія купцы ў гэты час былі паводле веры мусульманамі... -
Беларускія татары. Гістарычны лёс народу і культуры
І. КанапацкіШэсць стагоддзяў жывуць на беларускай зямлі татары, якія рознымі шляхамі прыйшлі сюды са стэпаў Паволжа і Крыму. Тут іхняя радзіма, гэтую зямлю іхнія продкі разам з беларусамі, палякамі і літоўцамі баранілі ад ворагаў... -
Адукацыя, універсітэты, падарожніцтвы ў ХVI—ХVII стст.
Г. ГаленчанкаРост грамадскіх і саслоўных патрэб абумовілі прыкметныя змены ў шляхецка-магнацкай адукацыі ў Беларусі. Многія паспалітыя шляхецкія і мяшчанскія сем'і сталі практыкаваць розныя формы хатняга навучання... -
Зьвесткі іншаземцаў пра краіну часоў ВКЛ
Г. ГаленчанкаДаволі распаўсюджаным жанрам еўрапейскай белетрызаванай і палітызаванай гісторыка-краязнаўчай літаратуры ХV-ХVI стст. былі апасродкаваныя апісанні чужаземных дзяржаў, малавядомых народаў, звычаяў, традыцый... Арахітэктура
-
Камянецкая вежа
А. Ярашэвіч Каментароў: 2Заснаваўшы Камянец, Уладзімір Васількавіч патурбаваўся не толькі пра яго абарону, але і пра царкоўна-духоўнае развіццё яго жыхароў. Не дайшлі да нас кнігі і іконы, падараваныя князем, але на месцы яго царквы ўзвышаецца Свята-Сімяонаўскі сабор, а... -
Адлюстраванне ідэалогіі славянскага сарматызму ў беларускім сакральным дойлідстве
Т. ГабрусьІдэалогія сарматызму падпітвала плынь "сармацкага" мастацтва, якому ўласцівы традыцыяналізм, праграмнасць, эмблематычнасць. Ужо з канца ХVІ ст. рысы сармацкага светапогляду выявіліся ў жанры рэпрэзентатыўнага партрэта... -
Помнікі пратэстанцкага храмабудаўніцтва Беларусі
Т. ГабрусьТой факт, што архітэктурная спадчына Беларусі ў значнай ступені страчана, аб’ектыўны і добра вядомы. Асабліва трагічны лёс напаткаў манументальнае сакральнае храмабудаўніцтва... -
Наша «езуіцкае» барока
Т. ГабрусьМастацтвазнаўчы тэрмін "барока", што азначае "пачварны", першапачаткова меў негатыўны сэнс, таму што менавіта паводле гэтага сэнсу прыхільнікі мастацтва класіцызму, арыентаваныя на эстэтычныя каноны антычнасці і Адраджэння... -
Да праблемы ўплываў нямецкай готыкі на архітэктуру Беларусі і Літвы
А. КушнярэвічЯк вядома, гатычны стыль зарадзіўся ў Францыі ў сярэдзіне XII ст., затым пашырыўся ў краінах Заходняй, Цэнтральнай, а таксама часткова Усходняй Еўропы, дзе панаваў да пачатку XVII ст... -
Культавае дойлідства 15-18 Ст на Беларусі
Каментароў: 1У манументальным культавым дойлідстве 15-18 ст. найбольш яскрава і паслядоўна выявіліся самабытныя архітэктрна-мастацкія характарыстыкі беларускай готыкі, рэнесансу і барока, абумоўленыя спалучэннем традыцый мясцовага будаўніцтва з... -
Знішчаныя сінагогі
Ю. АляшкевічСінагогі на Беларусі былі вельмі распаўсюджаным тыпам рэлігійных пабудоў. Але, нажаль, шматлікія з іх не дайшлі да нашых часоў. Шэрагу сінагог тэрмінова патрэбна рэстаўрацыя, але з-за адсутнасці сродкаў, увагі з боку ўлад, СМІ, і грамадства цяжка... Мастацтва
-
Топасы старабеларускай мастацкай культуры.
У гэтай лекцыі мы звернемся да топасаў, звязаных з мастацка-стылёвымі артэфактамі. Яны будуць разглядацца як у агульнаеўрапейскім стылёвым рэчышчы, так і ва ўласнабеларускім.... -
Марк Шагал у культуры Беларусi i свету
Л. Хмяльнiцкая Каментароў: 1Марк Шагал з'ўляецца не толькi асобай, якая мае сусветную вядомасць, але i мастаком, якi ў значнай ступенi паўплываў на лёс мастацкай культуры ўсяго ХХ ст. Як выказваюцца спецыялiсты, з цэлага стагоддзя застануцца iмёны двух мастакоў - Пiкасо i... Музейная справа
-
Музеі Генеральнай акругі «Беларусь» (1941-1944)
В. КорбутГісторыя музеяў на тэрыторыі Генеральнай акругі «Беларусь» у 1941—1944 гг. дагэтуль была «закрытаю» тэмаю. Насуперак цверджанням, што пануюць у літаратуры, на пачатку вайны, нягледзячы на значныя знішчэнні, некаторыя музеі ацалелі. Але ў іх быў розны... -
Выстаўная дзейнасць у Генеральнай акрузе «Беларусь» (1942-1944)
В. КорбутНайбольш значныя выставы на працягу ўсяго перыяду нямецкай акупацыі на тэрыторыі Генеральнай акругі «Беларусь» ладзіліся ў Менску, а гэтаксама ў Баранавічах і Слоніме. Першая мастацкая выстава ў Менску адбылася ў лютым 1942 г. Яна размясцілася ў зале...