Культура Беларусі

Раздзел прысвечаны культуры і гісторыі культуры Беларусі. Манументальнае дойлідства, мастацтва, пісьменства, літаратура, фальклор. Беларуская традыцыйная культура і вытокі беларускага этнасу.

  • Важнейшыя мамэнты культурных працэсаў Беларусі
    Важнейшыя мамэнты культурных працэсаў Беларусі
    Р. Максімовіч Каментароў: 1
    Гэты нарыс і ёсьць вельмі агульнаю спробаю падчыркнуць галоўныя ды тыповыя асаблівасьці сваёй беларускай культуры й беларускага нацыянальнага характару ды азначыць важнейшыя вонкавыя культурна–цывілізацыйныя ўплывы, якія мелі сваё значаньне ў...
  • Беларуская культурная традыцыя
    Беларуская культурная традыцыя
    С. Санько
    Як ні звыкла гучаць для сучаснага адукаванага чалавека словы "культура" й "традыцыя", што ўтвараюць ключавое для майго курсу словазлучэньне "традыцыйная культура", якраз яны й уяўляюць найгрунтоўную мэтадалягічную праблему...
  • Гісторыя культуры

  • Культура Беларусі ў сярэдзіне XIII - першай палове XVII ст.
    Культура Беларусі ў сярэдзіне XIII - першай палове XVII ст.
    Т. Казакова Каментароў: 2
    Беларуская культура ўзнікла і развівалася на старажытных усходнеславянскіх традыцыях. На яе развіццё значна паўплывалі перадрэнесансныя і рэнесансныя ідэі...
  • Культура Беларусі ўсярэдзіне XVII – XVIII ст.
    Культура Беларусі ўсярэдзіне XVII – XVIII ст.
    А. Каханоўскі Каментароў: 2
    Пасля войнаў сярэдзіны XVII ст. рэзка ўзмацніліся паланізацыя і акаталічванне ўсходніх зямель Рэчы Паспалітай. Беларуская мова паступова выцяснялася з дзяржаўнага справаводства і афіцыйнага ўжытку...
  • Культура Беларусі ў канцы XVIII - сярэдзіне XIX ст.
    Культура Беларусі ў канцы XVIII - сярэдзіне XIX ст.
    С. Куль-Сяльвестрава Каментароў: 6
    Найбольш характэрнай праявай новага этапу ў развіцці культуры Беларусі была яе дэмакратызацыя. Яна праявілася ва ўзнікненні новых формаў арганізацыі культурнага жыцця, якія рабілі культурныя каштоўнасці больш даступнымі...
  • Шляхецкая культура Беларусі (ХVII—ХІХ стст.)
    Шляхецкая культура Беларусі (ХVII—ХІХ стст.)
    А. Мальдзіс
    Беларуская шляхта - паняцце, хутчэй, не класавае (адрозна ад рускага дваранства), а саслоўнае, класава дыферэнцыяванае. І паняцце, безумоўна, гістарычнае. Шляхецкае саслоўе выразна акрэслілася ў ХVІ ст...
  • Культурны стан Беларусі к моманту Лютаўскае рэвалюцыі
    Культурны стан Беларусі к моманту Лютаўскае рэвалюцыі
    Я. Лёсік Каментароў: 1
    Як сьвядомасьць вызначаецца быцьцём, так культурны стан народу вызначаецца яго матар'яльным бытам, яго экономічна-грамадзянскімі ўзаемаадносінамі. Культура становіць адбітак народнага жыцьця і зьяўляецца продуктам разумовай творчасьці людзей...
  • Асноўныя накірункі акупацыйнай палітыкі нямецкіх уладаў у сфэры культуры на Беларусі ў 1941--1944 гг.
    Асноўныя накірункі акупацыйнай палітыкі нямецкіх уладаў у сфэры культуры на Беларусі ў 1941--1944 гг.
    А. Гардзіенка
    Для беларусаў Вялікая Айчынная вайна зрабілася грамадзянскай вайной. Адныя былі па адзін бок фронту - савецкі, другія -- па нямецкі; былі й тыя, хто змагаўся пад украінскімі, польскімі сьцягамі, у аддзелах арміі генэрала Ўласава. Большасьць жа...
  • Гатычны касцюм Вялікага Княства Літоўскага канца ХІІІ — пачатку ХVI ст.
    Гатычны касцюм Вялікага Княства Літоўскага канца ХІІІ — пачатку ХVI ст.
    Г. Барвенава
    Касцюм Вялiкага княства Лiтоўскага позняга сярэднявечча быў адной з разнавiднасцяў еўрапейскага гатычнага касцюма. Гэтаму спрыяла геапалiтычнае становiшча ВКЛ і звязаныя з ім актыўныя палiтычныя, гандлёва-эканамiчныя, дынастычныя i культурныя...
  • Татары ў Беларусі. Іх рэлігія
    Татары ў Беларусі. Іх рэлігія
    І. Канапацкі
    У Беларусі знойдзены і вывучаны цікавыя археалагічныя знаходкі - клады манет, сярод якіх трапляюцца арабскія манеты VIII ст. з надпісамі арабскімі літарамі. Арабскія купцы ў гэты час былі паводле веры мусульманамі...
  • Беларускія татары. Гістарычны лёс народу і культуры
    Беларускія татары. Гістарычны лёс народу і культуры
    І. Канапацкі
    Шэсць стагоддзяў жывуць на беларускай зямлі татары, якія рознымі шляхамі прыйшлі сюды са стэпаў Паволжа і Крыму. Тут іхняя радзіма, гэтую зямлю іхнія продкі разам з беларусамі, палякамі і літоўцамі баранілі ад ворагаў...
  • Адукацыя, універсітэты, падарожніцтвы ў ХVI—ХVII стст.
    Адукацыя, універсітэты, падарожніцтвы ў ХVI—ХVII стст.
    Г. Галенчанка
    Рост грамадскіх і саслоўных патрэб абумовілі прыкметныя змены ў шляхецка-магнацкай адукацыі ў Беларусі. Многія паспалітыя шляхецкія і мяшчанскія сем'і сталі практыкаваць розныя формы хатняга навучання...
  • Зьвесткі іншаземцаў пра краіну часоў ВКЛ
    Зьвесткі іншаземцаў пра краіну часоў ВКЛ
    Г. Галенчанка
    Даволі распаўсюджаным жанрам еўрапейскай белетрызаванай і палітызаванай гісторыка-краязнаўчай літаратуры ХV-ХVI стст. былі апасродкаваныя апісанні чужаземных дзяржаў, малавядомых народаў, звычаяў, традыцый...
  • Арахітэктура

  • Камянецкая вежа
    Камянецкая вежа
    А. Ярашэвіч Каментароў: 2
    Заснаваўшы Камянец, Уладзімір Васількавіч патурбаваўся не толькі пра яго абарону, але і пра царкоўна-духоўнае развіццё яго жыхароў. Не дайшлі да нас кнігі і іконы, падараваныя князем, але на месцы яго царквы ўзвышаецца Свята-Сімяонаўскі сабор, а...
  • Адлюстраванне ідэалогіі славянскага сарматызму ў беларускім сакральным дойлідстве
    Адлюстраванне ідэалогіі славянскага сарматызму ў беларускім сакральным дойлідстве
    Т. Габрусь
    Ідэалогія сарматызму падпітвала плынь "сармацкага" мастацтва, якому ўласцівы традыцыяналізм, праграмнасць, эмблематычнасць. Ужо з канца ХVІ ст. рысы сармацкага светапогляду выявіліся ў жанры рэпрэзентатыўнага партрэта...
  • Помнікі пратэстанцкага храмабудаўніцтва Беларусі
    Помнікі пратэстанцкага храмабудаўніцтва Беларусі
    Т. Габрусь
    Той факт, што архітэктурная спадчына Беларусі ў значнай ступені страчана, аб’ектыўны і добра вядомы. Асабліва трагічны лёс напаткаў манументальнае сакральнае храмабудаўніцтва...
  • Наша «езуіцкае» барока
    Наша «езуіцкае» барока
    Т. Габрусь
    Мастацтвазнаўчы тэрмін "барока", што азначае "пачварны", першапачаткова меў негатыўны сэнс, таму што менавіта паводле гэтага сэнсу прыхільнікі мастацтва класіцызму, арыентаваныя на эстэтычныя каноны антычнасці і Адраджэння...
  • Да праблемы ўплываў нямецкай готыкі на архітэктуру Беларусі і Літвы
    Да праблемы ўплываў нямецкай готыкі на архітэктуру Беларусі і Літвы
    А. Кушнярэвіч
    Як вядома, гатычны стыль зарадзіўся ў Францыі ў сярэдзіне XII ст., затым пашырыўся ў краінах Заходняй, Цэнтральнай, а таксама часткова Усходняй Еўропы, дзе панаваў да пачатку XVII ст...
  • Культавае дойлідства 15-18 Ст на Беларусі
    Культавае дойлідства 15-18 Ст на Беларусі
    Каментароў: 1
    У манументальным культавым дойлідстве 15-18 ст. найбольш яскрава і паслядоўна выявіліся самабытныя архітэктрна-мастацкія характарыстыкі беларускай готыкі, рэнесансу і барока, абумоўленыя спалучэннем традыцый мясцовага будаўніцтва з...
  • Знішчаныя сінагогі
    Знішчаныя сінагогі
    Ю. Аляшкевіч
    Сінагогі на Беларусі былі вельмі распаўсюджаным тыпам рэлігійных пабудоў. Але, нажаль, шматлікія з іх не дайшлі да нашых часоў. Шэрагу сінагог тэрмінова патрэбна рэстаўрацыя, але з-за адсутнасці сродкаў, увагі з боку ўлад, СМІ, і грамадства цяжка...
  • Мастацтва

  • Топасы старабеларускай мастацкай культуры.
    Топасы старабеларускай мастацкай культуры.
    У гэтай лекцыі мы звернемся да топасаў, звязаных з мастацка-стылёвымі артэфактамі. Яны будуць разглядацца як у агульнаеўрапейскім стылёвым рэчышчы, так і ва ўласнабеларускім....
  • Марк Шагал у культуры Беларусi i свету
    Марк Шагал у культуры Беларусi i свету
    Л. Хмяльнiцкая Каментароў: 2
    Марк Шагал з'ўляецца не толькi асобай, якая мае сусветную вядомасць, але i мастаком, якi ў значнай ступенi паўплываў на лёс мастацкай культуры ўсяго ХХ ст. Як выказваюцца спецыялiсты, з цэлага стагоддзя застануцца iмёны двух мастакоў - Пiкасо i...
  • Музейная справа

  • Музеі Генеральнай акругі «Беларусь» (1941-1944)
    Музеі Генеральнай акругі «Беларусь» (1941-1944)
    В. Корбут
    Гісторыя музеяў на тэрыторыі Генеральнай акругі «Беларусь» у 1941—1944 гг. дагэтуль была «закрытаю» тэмаю. Насуперак цверджанням, што пануюць у літаратуры, на пачатку вайны, нягледзячы на значныя знішчэнні, некаторыя музеі ацалелі. Але ў іх быў розны...
  • Выстаўная дзейнасць у Генеральнай акрузе «Беларусь» (1942-1944)
    Выстаўная дзейнасць у Генеральнай акрузе «Беларусь» (1942-1944)
    В. Корбут
    Найбольш значныя выставы на працягу ўсяго перыяду нямецкай акупацыі на тэрыторыі Генеральнай акругі «Беларусь» ладзіліся ў Менску, а гэтаксама ў Баранавічах і Слоніме. Першая мастацкая выстава ў Менску адбылася ў лютым 1942 г. Яна размясцілася ў зале...