Бібліятэка гістарычных артыкулаў
Асобы
Гэта старонка прысвечана выбітным асобам, якія пакінулі адметны след у гісторыі Беларусі. Тут вы зможаце прачытаць цікавыя звесткі аб жыцці і дзейнасці славутых сыноў беларускай зямлі.
-
К. Шышыгіна-Патоцкая — Заснавальнік нясвіжскай лініі. Ян Радзівіл Барадаты (1474—1522)
Першым Радзівілам, які ступіў на зямлю Нясвіжа, лічыцца Ян Барадаты, мянушку атрымаў за доўгую бараду. Ён нарадзіўся ў сям'і Мікалая Радзівіла, вялікага канцлера літоўскага і ваяводы віленскага, і Соф'і Манівід, слонімскай князёўны...
-
А. Грыцкевіч - Старонкі нашай мінуўшчыны. Іван Багданавіч Сапега (каля 1480-1546)
Ужо ў канцы XV ст. у палітычным жыцці Беларуска-Літоўскай дзяржавы ўсё большае значэнне набывае род Сапегаў, прадстаўнікі якога на працягу XV-XVIII стст. стала займаюць вышэйшыя дзяржаўныя, адміністрацыйныя і вайсковыя пасады...
-
Г. Сагановіч - Айчыну сваю баронячы (Канстанцін Астрожскі, 1460-1530)
Такія постаці, як Кастусь Астрожскі, складаюць гонар кожнага народа. І яны мусяць вяртацца ў памяць нацыі - нават пасля стагоддзяў забыцця. Нацыя жыве, пакуль у ейнай свядомасці жывуць яе героі. Без іх яна памірае...
-
А. Грыцкевіч - Старонкі нашай мінуўшчыны. Міхал Карыбут Вішнявецкі (1640-1673)
Кароль польскі і вялікі князь літоўскі з 1669 г. Чатырохгадовае панаванне караля Міхала Вішнявецкага было нешчаслівым для Рэчы Паспалітай. Ён аказаўся няздольным манархам, не змог сканцэнтраваць грамадскія сілы ні на пытаннях унутранай, ні на...
-
А. Бензярук - Кароткая біяграфія вялікага чалавега (Тадэвуш Касцюшка, 1746-1817)
Жыццю і дзейнасці Тадэвуша Касцюшкі прысвечана надзвычай многа даследаванняў. Асабліва шмат кніг і артыкулаў выходзіла на польскай, французскай, англійскай, а апошнім часам і на беларускай мовах - менавіта ў тых краінах, дзе слынны военачальнік...
-
J. Garbowska, K. Jakubowski - Ігнацій Дамейка. Жыццё і справы (1802-1889)
Можна прывесці не шмат прыкладаў жыцця такога працавітага, поўнага ахвяравання, з усёй паўнатой адданага адукацыі i развіццю навукі. Пан Дамейка быў больш чым прафесарам: быў апосталам навукі...
-
З. Бараноўская - Напалеон Орда (1807-1883)
Бог шчодра надзяліў яго талентамі. Ён быў мастаком, кампазітарам, піяністам, педагогам. І праз гэтыя таленты нястомна дасканаліў сваю душу – тое самае патаемнае, дзеля спраўджвання якога ўсе мы прыходзім на зямлю. ...
-
А. Грыцкевіч - Старонкі нашай мінуўшчыны. Станіслаў Булак-Балаховіч (1883-1940)
Пасля доўгага замоўчвання беларускімі гісторыкамі савецкага часу ўжо у 90-я гады мінулага стагоддзя беларускія нацыянальныя гісторыкі вярнулі з часовага нябыту імя аднаго з найактыўнейшых беларускіх вайсковых і палітычных дзеячаў — генерала...
-
"Бацька" - Генерал Станіслаў Булак-Балаховіч
10 лютага нарадзіўся славуты сын беларускае зямлі - яе абаронца і нацыянальны герой генерал Станіслаў Булак-Балаховіч. Ён жыў, змагаўся і паклаў сваё жыцце за волю Бацькаўшчыны....
-
Л. Лаўрэш - Генерал Кіпрыян Кандратовіч (1859-1932)
Расійскія гісторыкі называюць іх вялікімі здраднікамі Расійскай імперыі. Яны - гэта вышэйшыя афіцэры Расіі, генералы і члены світы імператара, якія падчас рэвалюцыі перайшлі ў нацыянальныя рухі і пайшлі па шляхах стварэння на крушнях рухнуўшай...
-
Л. Лаўрэш - Крэскі да біяграфіі генерала К. Кандратовіча
Травень 1917 г. – не лепшы час для таго, каб генералу ад інфантэрыі ва ўзросце 59 гадоў аднаўляць сваю вайсковую кар'еру. Расейская армія развальвалася, генералаў масава здымалі з пасад, да 1 траўня 1917 г. былі адхіленыя ад займаных пасад 3 з 5...
-
С. Ёрш - Рыцар Свабоды (Ксёндз Вінцэнт Гадлеўскі, 1888-1942)
Некаторыя крыніцы сьведчаць пра тое, што Вінцэнт Гадлеўскі падчас нямецкай акупацыі кіраваў падпольнай арганізацыяй “Беларускі Народны Фронт” (БНФ). Упершыню пра гэтую арганізацыю напісаў у красавіку 1946-га ў эміграцыйным часопісе “Ruch” (“Рух”)...
-
У. Конан - Ксёндз Вінцэнт Гадлеўскі: Філасофскае абгрунтаванне беларускай ідэі
Сутнасць беларускай ідэі - усведамленне Боскага і гістарычнага паклікання свайго народа, яго шматвяковай традыцыі, яго місіі ў гістарычным і сучасным быцці народаў свету. Беларуская ідэя - гэта таксама выяўленне ў філасофіі, літаратуры, мастацкай...
-
В. Лебедзева - Пуцявінамі змагання і пакутаў (Палута Бадунова, 1885-1938)
Валянціна Лебедзева здолела інтуіцыйна адчуць нутраны свет сваёй гераіні, яна развейвае старое ўяўленне пра Бадунову як пра "жалезную лэдзі" беларускага нацыянальнага руху, паказвае драму жанчыны, якая так і не знайшла шчасця ў асабістым жыцці...
-
У. Арлоў - Раман Скірмунт (1868-1939)
Герой нашай сёньняшняй перадачы - асоба, вядомая, бадай толькі гісторыкам. А між тым гэты чалавек мог бы стаць першым беларускім прэзыдэнтам...
-
У. Арлоў - Вацлаў Ластоўскі (1883-1938)
Бясспрэчнае лідэрства ў нашай гісторыі крывічоў і іх нашчадкаў сталася падставаю ўзьнікненьня полацка-крывіцкае канцэпцыі беларускай дзяржаўнасьці й культуры. Ластоўскі абгрунтаваў яе на ўзроўні навуковай публіцыстыкі й мастацкай інтуіцыі...
-
А. Савук - Вацлаў Іваноўскі - 120 гадоў з дня нараджэння (1880-1943)
Яму снілася незалежная Беларусь, толькі гэтая мэта надавала сэнс усім ягоным намаганням, скіраваным на абуджэнне і пашырэнне нацыянальнай свядомасці народа...
-
Ю. Туронак - Фабіян Акінчыц — правадыр беларускіх нацыянал–сацыялістаў (1886-1943)
Напрыканцы 1933 г. на заходнебеларускай сцэне ўзнікла групоўка, якая абвясціла сябе нацыянал–сацыялістычным актывам. Яе заснавальнікам, ідэолагам і правадыром быў Фабіян Акінчыц, які вопыт палітычнай дзейнасці здабываў у партыі расійскіх эсэраў, у...
-
С. Ёрш - Усевалад Родзька. Правадыр беларускіх нацыяналістаў (1920-1946)
Гэтая брашура прысьвечана асобе правадыра Беларускай Незалежніцкай Партыі, маёру Беларускай Краёвай Абароны й кіраўніку Беларускай Вайсковай Арганізацыі Ўсеваладу Родзьку. Ён жыў і змагаўся для Беларусі. Ён вызначаўся бязьмежным патрыятызмам і...
-
З тых часоў, пра якія пойдзе аповед, не захавалася дакумэнтаў, прынамсі, для дасьледнікаў без пагонаў: цалкам магчыма, што яны па-ранейшаму схаваныя ў архівах КДБ і, некалі выдрукаваныя, адкарэктуюць напісанае на бачынах гэтай кнігі...
-
Непасрэдным продкам усіх беларусаў можна лічыць толькі першага чалавека, які сам сябе назваў беларусам. Гэта быў Саламон Рысінскі, Solomo Pantherus Leuсorussus. Піша Алег Латышонак....




