Бібліятэка гістарычных артыкулаў
Асобы
Гэта старонка прысвечана выбітным асобам, якія пакінулі адметны след у гісторыі Беларусі. Тут вы зможаце прачытаць цікавыя звесткі аб жыцці і дзейнасці славутых сыноў беларускай зямлі.
Рэлігійна-асветніцкія дзеячы
-
Ефрасіння Полацкая (1104 - 1173)
М. Гурын 16.09.2011 Каментароў: 5Сярод жанчын-асветніц Ефрасіння (Еўфрасіння) Полацкая з'яўляецца найбольш яркай постаццю. Аднак жыццё і дзейнасць гэтай падзвіжніцы кніжнай справы на Беларусі, фундатаркі і педагога немагчыма апісаць грунтоўна з-за адсутнасці дакументальных... -
Кірыла Тураўскі (1130 - 1182)
М. Гурын 20.03.2011 Каментароў: 2Кірыл Тураўскі вылучаўся сярод асветнікаў-мужчын. Сваёй літаратурнай дзейнасцю заваяваў такі высокі аўтарытэт у сучаснікаў, што яго называлі Златавустам XII ст.... -
Аўраамій Смаленскі (канец XII ст. пач. XIII ст.)
М. Гурын 16.09.2011Беларускі асветнік, рэлігійны i грамадскі дзеяч, мастак. У канцы XII — пачатку XIII ст. меў добрыя сувязі і карыстаўся вялікім аўтарытэтам насельніцтва зямель сучаснай Беларусі... Грамадска-палітычныя дзеячы сярэднявечча
-
Крыжовы шлях Усяслава Полацкага
У. Рычка 20.11.2011Славітая містычным покрывай казачнасці, постаць чарадзея Усяслава Полацкага звычайна асэнсоўваецца ў навуковай літаратуры як увасабленне свайго роду авантурніка, або, гаворачы словамі Міхайла Грушэўскага, «полацкага характару»... -
Князь Довмонт в свете исторических источников
В. Преврацкий 04.10.2011 Каментароў: 38Князь был храбрым воином, за свою жизнь совершил много ратных подвигов. Однако прославился своими делами Довмонт в далeком городе Пскове. Как же так получилось, что славный князь Довмонт стал псковским князем Тимофеем?... -
Іван Багданавіч Сапега (каля 1480-1546)
А. Грыцкевіч 16.02.2010Ужо ў канцы XV ст. у палітычным жыцці Беларуска-Літоўскай дзяржавы ўсё большае значэнне набывае род Сапегаў, прадстаўнікі якога на працягу XV-XVIII стст. стала займаюць вышэйшыя дзяржаўныя, адміністрацыйныя і вайсковыя пасады... -
Айчыну сваю баронячы (Канстанцін Астрожскі, 1460-1530)
Г. Сагановіч 05.12.2007 Каментароў: 4Такія постаці, як Кастусь Астрожскі, складаюць гонар кожнага народа. І яны мусяць вяртацца ў памяць нацыі - нават пасля стагоддзяў забыцця. Нацыя жыве, пакуль у ейнай свядомасці жывуць яе героі. Без іх яна памірае... Род Радзівілаў
-
Войшунд па мянушцы Радзівіліо
К.Я. Шышыгіна-Патоцкая 23.10.2010На працягу многіх стагоддзяў Нясвіжам валодалі Радзівілы. Яны займалі найвышэйшыя пасады ў дзяржаве, мелі велізарныя плошчы зямлі, атрымоўвалі мільённыя даходы, уплывалі на лёсы тысяч людзей... -
Заснавальнік нясвіжскай лініі. Ян Радзівіл Барадаты (1474—1522)
К. Шышыгіна-Патоцкая 20.02.2010Першым Радзівілам, які ступіў на зямлю Нясвіжа, лічыцца Ян Барадаты, мянушку атрымаў за доўгую бараду. Ён нарадзіўся ў сям'і Мікалая Радзівіла, вялікага канцлера літоўскага і ваяводы віленскага, і Соф'і Манівід, слонімскай князёўны... -
Юры Радзівіл «Пераможца» (1480—1541)
К.Я. Шышыгіна-Патоцкая 23.10.2010Бацька Барбары Юры Радзівіл валодаў вялікім ваенным талентам, удзельнічаў у шматлікіх бітвах з татарамі, Масквою, крыжакамі. ... -
Мікалай Радзівіл Чорны (1515-1565)
К.Я. Шышыгіна-Патоцкая 24.10.2010Мікалай Радзівіл Чорны, безумоўна, адзін з вядомейшых палітычных дзеячоў нашай радзімы – канцлер Вялікага Княства Літоўскага, ваявода віленскі, заснавальнік нясьвіскай лініі роду Радзівілаў, чалавек, якога называлі некаранаваным каралём Беларусі,... -
Сыны Мікалая Крыштофа Радзівіла Сіроткі
К. Я. Шышыгіна-Патоцкая 17.11.2010Мікалай Крыштоф Радзівіл Сіротка меў дзевяцёра дзяцей: шасцёра сыноў і трох дачок. Гэта — Ян Юры, Альбрэхт Уладзіслаў, Мікалай, Крыштоф Мікалай, Жыгімонт Караль, Аляксандр Людвік, Эльжбета, Крысціна і Караліна. Па-рознаму склаўся іх лёс... -
Януш Радзівіл (1612-1655)
К. Шышыгіна-Патоцкая 20.02.2010 Каментароў: 1Як і большасць Радзівілаў, якія былі сапраўднымі патрыётамі княства і лічылі Люблінскую унію 1569 года вялікім злачынствам для краю, Януш Радзівіл не мог змірыцца з палітыкай Кароны, якая ўсё больш абмяжоўвала самастойнасць і незалежнасць ліцвінаў... -
Багуслаў Радзівіл (1620 - 1669)
К. Шышыгіна-Патоцкая 21.03.2010Багуслаў Радзівіл (1620 - 1669), канюшы літоўскі, генеральны губернатар Кралеўца, быў адным з самых багатых магнатаў Вялікага княства Літоўскага і належаў да біржанскай лініі гэтага магутнага феадальнага роду... Вялікія князі літоўскія
-
Стафан Баторый (1533-1586)
А. Грыцкевіч 19.03.2010Стафан Баторый - кароль польскі і вялікі князь літоўскі, рускі і жамойцкі з'яўляецца адной з найбольш вядомых і значных асоб у гісторыі Беларусі XVI ст. Гэта быў чалавек незвычайнага лёсу, імя і прозвішча якога гучала па-рознаму ў трох краінах,... -
Жыгімонт Ваза (1566-1632)
А. Грыцкевіч 08.03.2011Адной з гістарычных асобаў, што актыўна ўплывалі на палітычнае жыццё федэратыўнай Рэчы Паспалітай, а значыць і Беларуска-Літоўскай дзяржавы, з'яўляецца Жыгімонт Ваза, больш вядомы з падручнікаў гісторыі як кароль Жыгімонт (Сігізмунд, Зыгмунт)... -
Уладзіслаў Ваза (1595-1648)
А. Грыцкевіч 08.03.2010Уладзіслаў Ваза нарадзіўся 9 чэрвеня 1595 г. у Лобзаве, каля Кракава. Ён належаў да шведскага каралеўскага роду і быў старэйшым сынам Жыгімонта Вазы — караля Польшчы, вялікага князя літоўскага і караля Швецыі... -
Ян Казімір Ваза (1609-1672)
А. Грыцкевіч 20.03.2010Ян Казімір, сын караля Польшчы, вялікага князя літоўскага і караля Швецыі Жыгімонта Вазы, не з'яўляўся кандыдатам на каралеўскі пасад. Ён быў малодшым сынам караля ад другога шлюбу і малодшым братам каралевіча Уладзіслава, слыннага прэтэндэнта... -
Міхал Карыбут Вішнявецкі (1640-1673)
А. Грыцкевіч 01.11.2009Кароль польскі і вялікі князь літоўскі з 1669 г. Чатырохгадовае панаванне караля Міхала Вішнявецкага было нешчаслівым для Рэчы Паспалітай. Ён аказаўся няздольным манархам, не змог сканцэнтраваць грамадскія сілы ні на пытаннях унутранай, ні на... -
Ян Сабескі (1629-1696)
А. Грыцкевіч 20.03.2010Ян Сабескі быў другім «Пястам» на каралеўскім троне ў Польшчы і вялікім князем літоўскім. Шляхта зноў выбрала ў 1674 г. караля са свайго асяроддзя... -
Аўгуст II Моцны (1670-1733)
А. Грыцкевіч 12.11.2010З імём Аўгуста Моцнага гісторыкі звязваюць трагічныя для нашай краіны падзеі Паўночнай вайны, актыўнае ўмяшанне Расіі ва ўнутраныя справы Рэчы Паспалітай, пастаянную барацьбу паміж рознымі групоўкамі... -
Станіслаў Ляшчынскі (1677-1766)
А. Грыцкевіч 17.11.2010Постаць гэтага караля польскага і вялікага князя літоўскага, рускага і жамойцкага неадназначная. Нават гады ягонага кіравання часткова прыпадаць на час панавання двух каралёў Саксонскай дынастыі (Сасаў)... -
Аўгуст III (1696-1763)
А. Грыцкевіч 17.11.2010Наша краіна мела яшчэ аднаго валадара, які панаваў трыццаць гадоў. Гэта быў другі манарх з Саксонскай — дынастыі, другі Сас. Пры ім дзяржаўны лад Рэчы Паспалітай значна аслабеў... -
Станіслаў Аўгуст Панятоўскі (1732-1798)
А. Грыцкевіч 19.11.2011Апошнім каралём польскім і вялікім князем літоўскім, рускім і жамойцкім быў Станіслаў Аўгуст Панятоўскі. Ягонае панаванне — гэта перыяд палітычнага заняпаду Рэчы Паспалітай, спробы рэформаў і ўмацавання дзяржаўнага ладу краіны, інтэрвенцыі Расіі і яе... -
Кароткая біяграфія вялікага чалавега (Тадэвуш Касцюшка, 1746-1817)
А. Бензярук 24.01.2008 Каментароў: 3Жыццю і дзейнасці Тадэвуша Касцюшкі прысвечана надзвычай многа даследаванняў. Асабліва шмат кніг і артыкулаў выходзіла на польскай, французскай, англійскай, а апошнім часам і на беларускай мовах - менавіта ў тых краінах, дзе слынны военачальнік... -
Ігнацій Дамейка. Жыццё і справы (1802-1889)
J. Garbowska, K. Jakubowski 02.08.2008Можна прывесці не шмат прыкладаў жыцця такога працавітага, поўнага ахвяравання, з усёй паўнатой адданага адукацыі i развіццю навукі. Пан Дамейка быў больш чым прафесарам: быў апосталам навукі... -
Напалеон Орда (1807-1883)
З. Бараноўская 26.09.2007 Каментароў: 1Бог шчодра надзяліў яго талентамі. Ён быў мастаком, кампазітарам, піяністам, педагогам. І праз гэтыя таленты нястомна дасканаліў сваю душу – тое самае патаемнае, дзеля спраўджвання якога ўсе мы прыходзім на зямлю. ... -
Станіслаў Булак-Балаховіч (1883-1940)
А. Грыцкевіч 31.10.2009Пасля доўгага замоўчвання беларускімі гісторыкамі савецкага часу ўжо у 90-я гады мінулага стагоддзя беларускія нацыянальныя гісторыкі вярнулі з часовага нябыту імя аднаго з найактыўнейшых беларускіх вайсковых і палітычных дзеячаў — генерала... -
"Бацька" - Генерал Станіслаў Булак-Балаховіч
22.09.2007 Каментароў: 210 лютага нарадзіўся славуты сын беларускае зямлі - яе абаронца і нацыянальны герой генерал Станіслаў Булак-Балаховіч. Ён жыў, змагаўся і паклаў сваё жыцце за волю Бацькаўшчыны.... -
Генерал Кіпрыян Кандратовіч (1859-1932)
Л. Лаўрэш 17.06.2008Расійскія гісторыкі называюць іх вялікімі здраднікамі Расійскай імперыі. Яны - гэта вышэйшыя афіцэры Расіі, генералы і члены світы імператара, якія падчас рэвалюцыі перайшлі ў нацыянальныя рухі і пайшлі па шляхах стварэння на крушнях рухнуўшай... -
Крэскі да біяграфіі генерала К. Кандратовіча
Л. Лаўрэш 13.07.2008 Каментароў: 1Травень 1917 г. – не лепшы час для таго, каб генералу ад інфантэрыі ва ўзросце 59 гадоў аднаўляць сваю вайсковую кар'еру. Расейская армія развальвалася, генералаў масава здымалі з пасад, да 1 траўня 1917 г. былі адхіленыя ад займаных пасад 3 з 5... -
Рыцар Свабоды (Ксёндз Вінцэнт Гадлеўскі, 1888-1942)
С. Ёрш 12.12.2007Некаторыя крыніцы сьведчаць пра тое, што Вінцэнт Гадлеўскі падчас нямецкай акупацыі кіраваў падпольнай арганізацыяй “Беларускі Народны Фронт” (БНФ). Упершыню пра гэтую арганізацыю напісаў у красавіку 1946-га ў эміграцыйным часопісе “Ruch” (“Рух”)... -
Ксёндз Вінцэнт Гадлеўскі: Філасофскае абгрунтаванне беларускай ідэі
У. Конан 25.10.2008 Каментароў: 1Сутнасць беларускай ідэі - усведамленне Боскага і гістарычнага паклікання свайго народа, яго шматвяковай традыцыі, яго місіі ў гістарычным і сучасным быцці народаў свету. Беларуская ідэя - гэта таксама выяўленне ў філасофіі, літаратуры, мастацкай... -
Пуцявінамі змагання і пакутаў (Палута Бадунова, 1885-1938)
В. Лебедзева 28.03.2008 Каментароў: 1Валянціна Лебедзева здолела інтуіцыйна адчуць нутраны свет сваёй гераіні, яна развейвае старое ўяўленне пра Бадунову як пра "жалезную лэдзі" беларускага нацыянальнага руху, паказвае драму жанчыны, якая так і не знайшла шчасця ў асабістым жыцці... -
Раман Скірмунт (1868-1939)
У. Арлоў 10.12.2007Герой нашай сёньняшняй перадачы - асоба, вядомая, бадай толькі гісторыкам. А між тым гэты чалавек мог бы стаць першым беларускім прэзыдэнтам... -
Вацлаў Ластоўскі (1883-1938)
У. Арлоў 10.12.2007Бясспрэчнае лідэрства ў нашай гісторыі крывічоў і іх нашчадкаў сталася падставаю ўзьнікненьня полацка-крывіцкае канцэпцыі беларускай дзяржаўнасьці й культуры. Ластоўскі абгрунтаваў яе на ўзроўні навуковай публіцыстыкі й мастацкай інтуіцыі... -
Вацлаў Іваноўскі - 120 гадоў з дня нараджэння (1880-1943)
А. Савук 10.12.2007Яму снілася незалежная Беларусь, толькі гэтая мэта надавала сэнс усім ягоным намаганням, скіраваным на абуджэнне і пашырэнне нацыянальнай свядомасці народа... -
Фабіян Акінчыц — правадыр беларускіх нацыянал–сацыялістаў (1886-1943)
Ю. Туронак 10.12.2007 Каментароў: 1Напрыканцы 1933 г. на заходнебеларускай сцэне ўзнікла групоўка, якая абвясціла сябе нацыянал–сацыялістычным актывам. Яе заснавальнікам, ідэолагам і правадыром быў Фабіян Акінчыц, які вопыт палітычнай дзейнасці здабываў у партыі расійскіх эсэраў, у... -
Усевалад Родзька. Правадыр беларускіх нацыяналістаў (1920-1946)
С. Ёрш 21.09.2007Гэтая брашура прысьвечана асобе правадыра Беларускай Незалежніцкай Партыі, маёру Беларускай Краёвай Абароны й кіраўніку Беларускай Вайсковай Арганізацыі Ўсеваладу Родзьку. Ён жыў і змагаўся для Беларусі. Ён вызначаўся бязьмежным патрыятызмам і... -
Жыцьцё пад агнем. Партрэт беларускага военачальніка і палітычнага дзеяча Барыса Рагулі на фоне яго эпохі
Л. Юрэвіч 24.12.2007З тых часоў, пра якія пойдзе аповед, не захавалася дакумэнтаў, прынамсі, для дасьледнікаў без пагонаў: цалкам магчыма, што яны па-ранейшаму схаваныя ў архівах КДБ і, некалі выдрукаваныя, адкарэктуюць напісанае на бачынах гэтай кнігі... -
Першы беларус
А. Латышонак 20.09.2007 Каментароў: 14Непасрэдным продкам усіх беларусаў можна лічыць толькі першага чалавека, які сам сябе назваў беларусам. Гэта быў Саламон Рысінскі, Solomo Pantherus Leuсorussus. Піша Алег Латышонак....
Эксклюзіў на сайце
Падпіска на рассылку
Новыя выявы ў галерэі
- Малюнкі Напалеона Орды
- Графіці вядомых беларусаў
- Радзівілаўскі летапіс
- Беларуская Краевая Абарона
- Дапаможнікі люфтвафэ пры SS ад СБМ
Цытатнік
“Што ёсць гісторыя, як не байка, у якую дамовіліся паверыць?”
(Напалеон Банапарт)
Раім наведаць