gistografia

  • Беларуская гістарыяграфія

  • Перыядызацыя беларускай гісторыі
    Перыядызацыя беларускай гісторыі
    Г. Сагановіч Каментароў: 1
    Як вядома, перыядызацыя наогул - гэта падзел гiсторыi на эпохi, перыяды, падперыяды etc., якi ажыццяўляецца на падставе пэўных крытэрыяў. Межы памiж iмi мусяць адлюстроўваць змены якаснага характару...
  • Дзесяць гадоў беларускай гістарыяграфіі
    Дзесяць гадоў беларускай гістарыяграфіі
    Г. Сагановіч Каментароў: 5
    Дзесяць мінулых гадоў для гістарычнай навукі Беларусі былі надзвычай важным перыядам. Пры ўсіх цяжкасцях, наўрад ці апраўдана гаварыць пра яе крызіс, зыходзячы толькі з колькасці кадраў і пагаршэння іх матэрыяльных умоваў...
  • Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (Другі пэрыод XIII - XVI ст.)
    Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (Другі пэрыод XIII - XVI ст.)
    У. Ігнатоўскі Каментароў: 1
    Полацкая Русь за ўвесь час свайго папярэдняга існавання вяла амаль што не бесьперарыўную барацьбу з Русью Кіеўскай. Барацьба была ўпартая і крывавая...
  • Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (Трэці пэрыод XVI - XVIII ст.)
    Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (Трэці пэрыод XVI - XVIII ст.)
    У. Ігнатоўскі Каментароў: 1
    Ня гледзячы на вунію 1386 году, Літва і Беларусь ня зьліліся з Польшчай за час прошлага пэрыоду. Абедзьве дзяржавы захоўвалі сваю палітычную і культурную асобнасць. Ня дарма вуніі і пасьля 1386 году некалькі раз аднаўляюцца юрыдычна...
  • Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (Чацьвёрты і пяты пэрыоды XIX - XX ст.)
    Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (Чацьвёрты і пяты пэрыоды XIX - XX ст.)
    У. Ігнатоўскі
    Чацьверты і пяты пэрыоды гісторыі Беларусі праходзяць у XIX і пачатку XX сталецьця. Чацьверты пэрыод складаецца з гісторыі Беларусі, якая ўвашла ў склад Расійскай імпэрыі. Ен канчаецца разам з развалам царскай Расіі...
  • Крыўя-Беларусь у мінуласьці
    Крыўя-Беларусь у мінуласьці
    Я. Станкевіч Каментароў: 4
    Беларуская мова ёсьць аднэй з моваў славянскіх; із старых элемэнтаў іншых ёсьць у ёй толькі малая жменька слоў паходжаньня балтыцкага. 3 другога боку, па ўсёй займанай Беларусамі тэрыторыі расьцярушана мноства географічных і ня мала асобавых назоваў...
  • Курс гісторыі Крывіі-Беларусі
    Курс гісторыі Крывіі-Беларусі
    Я. Станкевіч Каментароў: 1
    Найстаршымі прэдкамі Беларусаў ці - правільней - Крывічоў былі Арыйцы. Спачатна Арыйцы былі адным суцэльным народам. 3 часам яны сталі дыфэрэнцыявацца і, напасьледак, падзяліліся на шмат асобных народаў арыйскіх...
  • Этнаграфічныя й гістарычныя тэрыторыі й граніцы Беларусі
    Этнаграфічныя й гістарычныя тэрыторыі й граніцы Беларусі
    Я. Станкевіч Каментароў: 9
    Этнаграфічныя землі народу, значыцца землі, на каторых ён жывець суцэльнай сваёй масаю, што захавала свае этнаграфічныя асаблівасьці, маюць для яго найвялікшае значаньне, бо на таковых землях ён мае прыроднае права быць самым гаспадаром...
  • Этнічныя межы Беларусі на пачатку XX ст.: праблема вызначэння
    Этнічныя межы Беларусі на пачатку XX ст.: праблема вызначэння
    А. Панько Каментароў: 2
    Паводле аднаго з азначэнняў тэрміна "нацыяналізм" этнічная супольнасць, якая існуе ў пэўных культурных межах, можа называцца нацыяй толькі пры ўмове асэнсавання сваёй ідэнтычнасці і асэнсавання неабходнасці супадзення этнічных межаў з палітычнымі...
  • Этнічныя працэсы на беларускіх землях
    Этнічныя працэсы на беларускіх землях
    С. Марозава Каментароў: 6
    У канцы XIII- XVI ст. пачынаецца фарміраванне беларускай народнасці - гістарычна склаўшайся на тэрыторыі сучаснай Беларусі і суседніх усходніх і паўночных землях устойлівай супольнасці людзей, якая характарызуецца асаблівасцямі мовы, побыту, культуры...
  • Вышэйшыя дзяржаўныя асобы Беларусі на розных этапах гісторыі
    Вышэйшыя дзяржаўныя асобы Беларусі на розных этапах гісторыі
    Admin Каментароў: 15
    Уладары Полацкага княства, вялікія князі літоўскія, канцлеры ВКЛ, гетманы найвышэйшыя і вялікія ВКЛ, прэзідэнты Рады БНР і іншыя...
  • Што трэба ведаць кажнаму беларусу
    Што трэба ведаць кажнаму беларусу
    В. Ластоўскі Каментароў: 12
    Кажны сучасны культурны чалавек перш-наперш павінен ведаць, хто ён такі, якая ягоная мова, народ і край, дзе ён жыве, якая ягоная гісторыя....
  • Вільня-Вільно-Вільнюс (Гісторыя аднаго горада)
    Вільня-Вільно-Вільнюс (Гісторыя аднаго горада)
    І. Воранаў Каментароў: 13
    Прайшло не так шмат часу з таго моманту, калі Беларусь зноў набыла сваю незалежнасць. Пятнаццаць гадоў таму, атрымаўшы дзяржаўнасць, мы атрымалі акрамя нацыянальнага гаспадарства яшчэ і незлічонае мноства абавязкаў...
  • Першабытнае грамадства

  • Першабытнае грамадства на тэрыторыі Беларусі
    Першабытнае грамадства на тэрыторыі Беларусі
    М. Чарняўскі
    Першае пранікненне чалавека на тэрыторыю Беларусі, якое адбылося яшчэ ў палеаліце, супала з рэзкім пахаладаннем. На гарах Скандынавіі пачалі ўтварацца ледавікі таўшчынёй у многія сотні метраў, якія раз-пораз насоўваліся на Паўночную Еўропу...
  • Полацкае княства і феадальная раздробленнасць (IX - XIII стст.)

  • Ваеннае майстэрства славян і балтаў у канцы V - пачатку IX стст
    Ваеннае майстэрства славян і балтаў у канцы V - пачатку IX стст
    Я. Новікаў
    Вайсковая арганізацыя славян і балтаў у перыяд ваеннай дэмакратыі была працягам іх грамадскай арганізацыі. Яна натуральным чынам паходзіла з грамадскай арганізацыі і аказвала на яе зваротны ўплыў...
  • Уплыў вайны на развіццё грамадства (820-я - 970-я гг.)
    Уплыў вайны на развіццё грамадства (820-я - 970-я гг.)
    Я. Новікаў
    Разглядаючы ролю вайны ў жыцці грамадства ў нарманскі перыяд, мы найперш мусім звярнуць увагу на тое, якія працэсы былі ў той час вызначальнымі для палітычнага, эканамічнага і духоўнага развіцця грамадства ў розных народаў на беларускіх землях...
  • Час вікінгаў у Беларусі: канец IX - пачатак XIII ст.
    Час вікінгаў у Беларусі: канец IX - пачатак XIII ст.
    А. Котлярчук Каментароў: 10
    Вікінгі ўва Ўсходняй Эўропе зьяўляюцца ў сярэдзіне VIII ст. і працягваюць сваю дзейнасьць да пачатку XIII ст. На жаль, пры мностве гіпотэзаў дагэтуль бракуе праўдападобных крыніцаў...
  • Полацк і нямецкая калонія на Дзвіне
    Полацк і нямецкая калонія на Дзвіне
    Г. Сагановіч Каментароў: 13
    У нашай гiстарычнай лiтаратуры немец паўставаў звычайна ў іпастасі захопнiка, «крыжака», жаўнера-наймiта etc., толькі не суседа. А ў ХIII ст. аўтар Вялiкапольскай хронiкi занатаваў, што тэўтоны i славяне добра жывуць супольна, i што няма iншых...
  •  Беларусь у IX - сярэдзіне XIII ст
    Беларусь у IX - сярэдзіне XIII ст
    С. Тарасаў Каментароў: 6
    Полацкае княства было першай дзяржавай, якая сфарміравалася на беларускіх землях. Падчас яе ўтварэння вялікая роля належала геаграфічнаму, этнічнаму і сацыяльна-эканамічнаму фактарам...
  • Вялікае Княства Літоўскае (XIII ст. - 1569 г.)

  • Гісторыя Вялікага Княства Літоўскага
    Гісторыя Вялікага Княства Літоўскага
    П. Лойка Каментароў: 13
    Гісторыя Вялікага Княства Літоўскага, Рускага, Жамойцкага здаўна прыцягвала ўвагу даследчыкаў мінуўшчыны. Ужо ў XVI ст. з'яўляюцца творы, што абапіраліся на беларуска-літоўскія летапісы...
  • Што такое Вялікае Княства Літоўскае?
    Што такое Вялікае Княства Літоўскае?
    Іван Саверчанка, Зьміцер Санько Каментароў: 3
    Вялікае Княства Літоўскае - гэта сярэднявечная беларуская дзяржава, што паўстала ў ХІІІ стагоддзі на Новагародскай зямлі. Умацаванне яе адбывалася на эканамічным і культурным грунце старадаўных беларускіх княстваў - Полацкага, Турава-Пінскага і...
  • Па слядах аднаго міфа
    Па слядах аднаго міфа
    М. Ермаловіч Каментароў: 67
    Як паказвае досвед чалавецтва, часцей за ўсё тэндэнцыйна скажаецца пачатковая гісторыя той ці іншай дзяржавы. Так здарылася і з гісторыяй Вялікага Княства Літоўскага, першыя старонкі якой да непазнавальнасці зацемненыя міфам пра "літоўскую заваёву"...
  • Битва Куликовская, битва Окуневская...
    Битва Куликовская, битва Окуневская...
    Е. Макаровский Каментароў: 3
    К легенде о 250-летнем татаро-монгольском иге...
  • Повесьці й апавяданьні беларускіх (крывіцкіх) летапісцаў
    Повесьці й апавяданьні беларускіх (крывіцкіх) летапісцаў
    Я. Станкевіч Каментароў: 1
    Мова будзе аб беларускіх летапісцах напісаных у XIV-XVII стаг. Гэта была пара, калі беларускі народ быў злучыўшыся ў вадным сваім гаспадарстве, ведамым пад назовам Вялікага Княства Літоўскага...
  • «Русь» у вайне з Нямецкім ордэнам (канец ХIII — пачатак XV ст.)
    «Русь» у вайне з Нямецкім ордэнам (канец ХIII — пачатак XV ст.)
    Г. Сагановіч
    Вайна паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Нямецкім ордэнам застаецца адной з самых захапляльных і дасюль маладаследаваных тэм гісторыі Ўсходняй Еўропы...
  • Русіны пад Грунвальдам (Дуброўнай) у 1410 г
    Русіны пад Грунвальдам (Дуброўнай) у 1410 г
    Г. Сагановіч Каментароў: 2
    Праблема ўдзелу русінаў (пазнейшых беларусаў і ўкраінцаў) у галоўнай бітве з Нямецкім ордэнам у 1410 г., хоць ужо не раз краналася, заслугоўвае асобнага разгляду...
  • Грунвальд у беларускай гістарыяграфіі
    Грунвальд у беларускай гістарыяграфіі
    Г. Сагановіч Каментароў: 4
    Бітва 1410 г. пад Грунвальдам (у нямецкай традыцыі — Танэнберг, у літоўскай — Ћalgiris, у беларускай магло б быць Дуброўна1, як лакалізавана месца сечы ў летапісах) стала па­дзеяй, пра якую адразу даведаўся ўвесь тагачасны свет. Як вядома, самы чынны...
  • Аршанская бітва 1514 г. — канфлікт гістарыяграфій і ідэнтычнасцяў
    Аршанская бітва 1514 г. — канфлікт гістарыяграфій і ідэнтычнасцяў
    Г. Сагановіч Каментароў: 2
    Бітве 1514 г. пад Оршай, у якой колькасна меншае войска гетмана Канстанціна Астрожскага разбіла маскоўскую армію князя Васіля ІІІ, выпаў асаблівы лёс...
  • Аршанская бітва 1514 года і яе ўдзельнікі
    Аршанская бітва 1514 года і яе ўдзельнікі
    А. Грыцкевіч Каментароў: 24
    Адной з вялікіх бітваў ХУІ стагоддзя з'яўляецца бітва пад Оршай, якая адбылася 8 верасня 1514 г. паміж войскам Беларуска-Літоўскай дзяржавы, якім камандаваў князь Канстанцін Іванавіч Астрожскі, і маскоўскім войскам...
  • Cтруктура войска Вялікага Княства Літоўскага ў другой палове ХІV–ХV ст.
    Cтруктура войска Вялікага Княства Літоўскага ў другой палове ХІV–ХV ст.
    Ю. Бохан Каментароў: 1
    Структура і прынцыпы камплектацыі войска Вялікага Княства Літоўскага ў другой палове ХІV–ХV ст. адлюстраваны ў пісьмовых крыніцах таго часу вельмі цмяна...
  • Фарміраванне і арганізацыя наёмных войск ВКЛ з 2-й паловы XVI ст. да Рэформ Стэфана Баторыя
    Фарміраванне і арганізацыя наёмных войск ВКЛ з 2-й паловы XVI ст. да Рэформ Стэфана Баторыя
    Ю. Усціновіч Каментароў: 2
    Аснову ўзброеных сіл ВКЛ у сярэдзіне XVI ст. яшчэ складала паспалітае рушэнне - збор вайскова-служылага саслоўя для абароны ад непрыяцеля. Аднак Інфлянцкая (Лівонская) вайна паказала, што паспалітае рушэнне не ў стане выконваць функцыі абароны...
  • Унія з Каронай ва ўнутранай палітыцы ВКЛ перад Люблінскім соймам 1569 г.
    Унія з Каронай ва ўнутранай палітыцы ВКЛ перад Люблінскім соймам 1569 г.
    А. Янушкевіч
    1569 год стаў пераломным у гісторыі Вялікага Княства Літоўскага. Заключанай у Любліне уніі з Польшчай папярэднічалі важныя ўнутрыпалітычныя падзеі і працэсы, у якіх удзельнічалі прынамсі тры ўплывовыя палітычныя суб’екты - гаспадар, магнатэрыя і...
  • У складзе Рэчы Паспалітай (1569-1795)

  • Апалогія Рэчы Паспалітай
    Апалогія Рэчы Паспалітай
    Г. Прыбытка Каментароў: 1
    Немагчыма аспрэчваць той факт, што за апошняе дзесяцігоддзе адбылася сапраўдная рэвалюцыя ў асэнсаванні гісторыі Беларусі перыяду Cярэднявечча і Новага часу...
  • «Шведская» палітыка Жыгімонта III Вазы
    «Шведская» палітыка Жыгімонта III Вазы
    У. Падалінскі
    Пасля смерці ў снежні 1586 г. Стэфана Баторыя на пасад Рэчы Паспалітай прэтэндаваў, побач з аўстрыйскім эрцгерцагам Максімільянам і вялікім князем маскоўскім Фёдарам Іванавічам, шведскі каралевіч Жыгімонт Ваза...
  • Берасцейская унія і этнічная свядомасць беларусаў
    Берасцейская унія і этнічная свядомасць беларусаў
    С. Марозава
    Вось ужо два стагоддзi беларусам навязваюць адмоўны гiстарычны стэрэатып царкоўнай унii, якi грунтуецца галоўным чынам на крынiцах, напiсаных яе незычлiўцамi. Унii iнкрымiнуецца мноства злачынстваў супраць народу, самым вялiкiм з якiх быў нiбыта...
  • Казацка сялянская вайна
    Казацка сялянская вайна
    Г. Сагановіч Каментароў: 21
    Распачатае ў 1648 г. на Украіне казацкае паўстанне на чале з гетманам Багданам Хмяльніцкім хутка вылілася ў вялікую вызваленчую вайну. Ва ўкраінскага гетмана і казацкай старшыны падчас гэтай барацьбы з'явіўся план стварэння сваёй дзяржавы...
  • Невядомая вайна: 1654-1667
    Невядомая вайна: 1654-1667
    Г. Сагановіч Каментароў: 15
    Катастрофа - інакш не назавеш стан, у які была ўвергнутая Беларусь трынаццацігадовай вайной. І самыя страшныя страты - гэта страты людзкія. У Беларусі ў межах прыкладна яе сучаснай тэрыторыі колькасць насельніцтва зменшылася больш чым напалову...
  • Святло і цені Бара. Барская канфедэрацыя на Беларусі: перадумовы і ход.
    Святло і цені Бара. Барская канфедэрацыя на Беларусі: перадумовы і ход.
    Г. Прыбытка
    Бадай, нямнога ёсць у гiсторыi Рэчы Паспалiтай XVIIІ ст. падзеяў, якiя выклiкалi i выклiкаюць столькi розных ацэнак у даследчыкаў, як Барская канфедэрацыя. I гэтыя ацэнкi вагаюцца ад цалкам негатыўных да апалагiзацыi i гераiзацыi...
  • У складзе Расійскай Імперыі (1795-1918)

  • Ваеннае становішча ў Беларусі ў 1812 г.
    Ваеннае становішча ў Беларусі ў 1812 г.
    А. Лукашэвіч Каментароў: 2
    Прычыны ўвядзення ваеннага становішча. Напярэдадні вайны 1812 г. перад расейскім урадам паўсталі дзве складаныя задачы - правесці нарыхтоўку правіянту і фуражу для арміі і забяспечыць фінансаванне надзвычайных ваенных выдаткаў...
  • Першая сусветная вайна (1914-1918)

  • Беларусь у гады Першай сусветнай вайны (1914-1918)
    Беларусь у гады Першай сусветнай вайны (1914-1918)
    Ю. Казакоў Каментароў: 15
    З першых дзён вайны заходнія губерні краіны, у тым ліку беларускія, былі пераведзены на ваеннае становішча. У сувязі з гэтым ваенныя ўлады і губернатары атрымалі неабмежаваныя правы...
  • "Кровавый потоп" на берегах Нарочи. (История боёв в Нарочанском регионе в 1916 году)
    "Кровавый потоп" на берегах Нарочи. (История боёв в Нарочанском регионе в 1916 году)
    В. Преврацкий Каментароў: 26
    Первая мировая война по своей масштабности (в ней участвовали 38 государств с населением 1, 5 млрд. человек), использованию новых видов вооружений и тактики ведения боевых действий, человеческим жертвам (около 10 млн. убитых и 20 млн. раненых) –...