В. Ластоўскі - Што трэба ведаць кажнаму беларусу

1. Пра сябе і свой народ
2. Пра беларускую зямлю
3. Пра сваю мову
4. Пра гісторыю Беларусі
5. Пра веру Беларуса
6. Пра Бацькаўшчыну
7. Пра нацыянальныя адзнакі беларуса
8. Пра патрыятычныя павіннасьці
9. Пра беларускую сям'ю
10. Беларус на чужыне
11. Нашая гордасць
12. Прысяга беларуса

Пра сябе і свой народ

Кажны сучасны культурны чалавек перш-наперш павінен ведаць, хто ён такі, якая ягоная мова, народ і край, дзе ён жыве, якая ягоная гісторыя. Ён ад малых дзён павінен умець ужо адказаць на самыя простыя асноўныя пытанні, як прыкладам:

- Хто мы?

- Мы беларусы.

- Хто гэта беларусы?

- Беларусы - гэта народ арыйскае расы, славянскага племя.

- Што гэта народ або нацыя?

- Народ або нацыя - гэта згуртаваньне людзкіх пакаленьняў, у іхным бязупынным патоку, ніколі няспыняльным і невычарпальным, якія маюць адно расавае паходжаньне, г. зн. у чыіх жылах цячэ адна кроў, хто засяляе адну тэрыторыю, мае свой арыгінальны фізычны і духовы тып, свае звычаі, культуру, гісторыю і народны характар, якім розьняцца ад іншых людзей, гавораць аднэю моваю, ды праяўляюць сваю нацыянальную сьведамасьць і волю.

- Ці беларусы зьяўляюцца народам?

- Так, беларусы зьяўляюцца народам, бо маюць сваю асобную мову, беларускую, засяляюць суцэльнай масай адну тэрыторыю, маюць сваю даўную гісторыю, культуру, звычаі, становяць асобны фізычны і духовы тып і праяўлялі ды праяўляюць сваю нацыянальную сьведамасьць і волю, імкнучыся да лепшага самастойнага жыцьця.

- Ці шмат ёсьць народаў?

- На сьвеце ёсьць шмат розных народаў, і кажны дбае пра сваё дабро, пашыраючы нават часта свае уплывы на суседнія народы, каб карыстаць з іхных багацьцяў і працы, вывышаючы сябе, а паніжаючы іншых. Так, прыкладам, нашыя суседзі - расейцы і палякі - заўсёды стараліся пашыраць свае уплывы сярод беларусаў. Яны выкарыстоўвалі нашых людзей, нашыя багацьці, ды, пануючы у нашым краі, сьпіхалі беларусаў на апошняе месца, стараліся русыфікаваць або палёнізаваць беларусаў. Яны стараліся угаварыць нясьведамых нашых братоў, каб выракаліся свайго роднага: мовы, песьні і граматы, а заміж нашага роднага падсоўвалі сваё чужацкае. Гэткіх авечак у воўчай скуры трэба высьцерагацца.

- Хто можа належыць да таго ці іншага народу або нацыі наагул і да беларускага народу у паасобку?

- Прыналежнасьці да таго ці іншага народу або нацыі нельга выбіраць паводле свайго успадабаньня. Прыналежным да таго ці іншага народу стаецца кажны чалавек ужо ад свае прыроды, ад свае крыві, целам і душой сваёй. Гэта значыць, у каго плыве беларуская кроў, хто гаворыць пабеларуску, - той гэтым самым прыналежыць да беларускага народу.

Сьведамым грамадзянінам народу свайго становіцца беларус толькі тады, калі ён усьведаміцца, - гэта значыць, пазнае добра, хто ён сам ды пачуе духовую і кроўную сувязь з усім сваім народам.

Народная сьведамасьць збліжае і злучае людзей у вадну моцную сям'ю. Даражэйшы і мілейшы нашаму сэрцу будзе кажны беларус, хоць-бы ён найдалей ад нас жыў, бо ён прыналежыць да нашага народу беларускага, бо гэта наш брат з народнасьці. Усе іншыя народы, хоць-бы яны і жылі на Беларусі, аднак яны нам чужыя, бо яны спагадаюць і любяць кажны свой народ і сваю Бацькаўшчыну, а ня нашую.

- Колькі ёсьць усіх беларусаў?

- Беларусаў агулам на усім сьвеце жыве больш за 15 міліёнаў. Сваім лікам беларускі народ займае сярод іншых народаў паважнае месца. Найвялікшым народам зьяўляюцца:

немцы, якіх ёсьць больш за 100 міліёнаў.
расейцаў       "     "   "  65   "
ангельцаў      "     "   "  47   "
французаў      "     "   "  42   "
італьлянцаў    "     "   "  42   "
украінцаў      "     "   "  40   "
гішпанцаў      "     "   "  25   "
румынаў        "     "   "  19   "
беларусаў      "     "   "  15   "
вугорцаў       "     "   "  10   "
галяндцаў      "     "   "   8   "
партугальцаў   "     "   "   7   "
чэхаў          "     "   "   6   "
баўгараў       "     "   "   6   "
грэкаў         "     "   "   6   "
швэдаў         "     "   "   6   "
фінаў          "     "   "   4   "
данцаў         "     "   "   4   "
нарвэжцаў      "     "   "   3   "
ірляндцаў      "     "   "   3   "
славакаў       "     "   "   3   "
ліцьвіноў      "     "   "   3   "
латышоў        "     "   "   2   "
эстонцаў       "     "   "   1   "

- Чаму кажны з нас павінен называцца беларусам?

- Бо усе мы нарадзіліся беларусамі, у жылах нашых плыве беларуская кроў, гаворым пабеларуску і чуемся беларусамі.

- А як называецца той, хто выракаецца свайго народу?

- Той, хто выракаецца свайго народу - рэнэгат, зраднік, прадажнік - душапрадаўца. Зрада-ж - гэта найгоршая ганьба. Таму шчыры беларус заўсёды будзе трымацца свайго беларускага народу, свайго краю. Шчыры беларус, праўдзівы сын свайго народу, заўсёды будзе тэй думкі: няхай лепей загіну, чымся адракуся ад свайго народу беларускага. Бо з Беларусяй і з беларускім народам зьвязана нашае жыцьцё, бо Беларусь - гэта нашае найвышэйшае дабро, нашая радасьць і слава.

- Якія абавязкі беларуса да свайго народу і краю?

- Беларус павінен любіць свой край, сваю мову і не выракацца іх. Павінен дбаць, каб у беларускім краі разьвіваўся дабрабыт, беларуская культура, і каб народ увесь быў шчасьлівым. Для дабра свайго народу і краю беларус павінен быць гатовым на найвялікшыя ахвяры, нават аддаць жыцьцё.

Дата публікацыі: 22.09.2007

Старонкі:  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Каментары чытачоў

Вы можаце пакінуць свой каментар, уласную думку ці пытанне па выкладзенаму вышэй матэрыялу.