Бібліятэка гістарычных артыкулаў
Наша спадчына
Беларускія народныя святы, беларускі фальклор, абрады і звычаі нашых продкаў.
-
Беларускае народнае адзенне
М. Раманюк 27.10.2011 Каментароў: 3Беларускае народнае адзенне фарміравалася на працягу стагоддзяў. Але асноўныя яго віды і састаўныя часткі, спосабы пашыву і кампазіцыйныя рашэнні, каларыстычныя і арнаментальныя асаблівасці пачалі складвацца з канца XIII ст. адначасова з... -
Язычніцтва: народныя святкаванні і абрады
Г.Штыхаў 12.01.2011 Каментароў: 1Язычніцтва (паганства) — умоўны тэрмін, які абазначае старажытныя вераванні і культы, што існавалі да пашырэння трох сусветных рэлігій: будызму, хрысціянства, ісламу. Назва паходзіць ад царкоўнаславянскага слова "языцы" (народы, чужаземцы)... -
Беларускі арнамент. Ткацтва. Вышыўка
М.С. Кацар 03.12.2010 Каментароў: 2Народнае мастацкае ткацтва — адзін з найбольш папулярных і пашыраных відаў народнага мастацтва. Між тым яно яшчэ слаба вывучана. Мы звыкла ацэньваем тканыя рэчы з пазіцыі прыгажосці, адмысловасці арнаментыкі, гармоніі каларыту... -
Жанравы склад беларускай народнай прозы
К. Кабашнікаў 24.04.2010У складанай сістэме жанраў беларускага фальклору значнае месца займае народная проза. Апавядальныя, або празаічныя, жанры беларускай вуснапаэтычнай творчасці таксама ўяўляюць сабой пэўную, звязаную з агульнай жанравую сістэму, якая ў сваю чаргу... -
Народныя анекдоты i жарты
А. Фядосик 04.04.2010Анекдоты — адзін з самых папулярных фальклорных празаічных жанраў малой формы, які ўзнік амаль адначасова з сацыяльна-бытавой казкай, дынамічна развіваўся ў цеснай сувязі з ёю, але ў адрозненне ад яе актыўна бытуе і зараз... -
Святы і абрады беларусаў
06.12.2007 Каментароў: 21Абрады былі звязаны з гаспадарчай дзейнасцю, бытавымі ўмовамі, грамадскімі адносінамі і падзяляліся на каляндарна-вытворчыя (земляробчыя, паляўнічыя, жывёлагадоўчыя, рыбалоўныя), сямейна-бытавыя (вясельныя, радзіныя, пахавальныя), грамадскія і... -
Беларускія святы: Каляды
Я. Сяменьчык 09.12.2008 Каментароў: 6Каляды – адно з самых містычных святаў у старажытных славян. Яно менш звязана з сельскагаспадарчым цыклам, а больш з будовай і рухам сусвету. Першы дзень калядаў – дзень, у які даўжыня светлавога дня пачынала павялічвацца... -
Беларускія святы: Камаедзіца
Я. Сяменьчык 19.12.2007 Каментароў: 3Асобная рыса славянскага паганства - шчыльнае перапляценне аграрна-бытавых і абрадавых элементаў. З цягам часу абрады страчвалі першапачатковае значэнне і паступова пераходзілі ў гульні ды забавы, звесткі пра якія на сённяшні дзень вельмі... -
Беларускія святы: Саракі
Я. Сяменьчык 06.12.2007Ужо пазней, з насаджэннем хрысціянства, калі спатрэбілася замяніць свята адпаведным не паганскім, пад лічбу "сорак" падстроілі "сорак Севастыйскіх пакутнікаў", надаўшы аднаму з галоўных славянскіх святаў іх імя... -
Беларускі фальклор
05.12.2007 Каментароў: 4З усіх жанраў гэтак званай неказачнай фальклорнай прозы найбліжэй да казак, дакладней - да чарадзейных казак, стаяць легенды... -
Паганства і хрысьціянства: беларускі выпадак
У. Лобач 10.05.2008Прымітыўная схема савецкай гістарыяграфіі, якая паказвала паганства непрацяглай эпохай у нашай гісторыі, не адпавядае ня толькі гістарычным фактам, але й сёньняшняй беларускай рэчаіснасьці. Значна больш складанымі ўяўляюцца й узаемадачыненьні... -
З гісторыі развіцця беларускай народнай вышыўкі
В. Фадзеева 19.04.2008 Каментароў: 1Узнікненне шыцця адносіцца да эпохі першабытна-абшчыннага ладу і непасрэдна звязана з неабходнасцю вырабляць адзенне спачатку са скур, а з вынаходствам ткацтва - з тэкстылю... -
Беларускія плямёны. Крывічы
Я. Станкевіч 05.01.2008Назоў "Крывічы" паходзе ад слова "кроў", "крыві". "Крывіч" значыла "чалавек тае самае крыві", "таго самага народу". Спачатна ўвесь беларускі народ зваўся Крывічамі, але з часам, з розных прычынаў, часьці беларускага народу пачалі яшчэ звацца іншымі... -
Беларускія плямёны. Дрыгвічы
Я. Станкевіч 31.12.2007Зь беларускіх плямёнаў першыя пэўныя й шыршыя ведамкі ёсьцека пра Дрыгвічоў, наймя пра тую іх часьць, што, нейкім парадкам адарваўшыся ад цэласьці, апынулася на Балканах... -
Беларускія плямёны. Дзярвяне
Я. Станкевіч 31.12.2007Тэрыторыя Дзярвян прасьцягалася на ўсходзе да Дняпра, на левым беразе каторага былі ўжо Севяране, на поўначы да Прыпяці, на заходзе прыблізна да ракі Стыр (не далей); суседзьмі Дзярвян на поўначы й заходзе былі Дрыгвічы... -
Беларускія плямёны. Севяране
Я. Станкевіч 31.12.2007Наўсход ад Дзярвян а ўкраінскіх Палян, на левым баку Дняпра сядзелі Севяране альбо Север, Севера. "Селі на Дзясьне і па Семі і па Суле і назваліся Севера", - кажа пра іх Пачатны летапіс... -
Беларускія плямёны. Радзімічы й Вяцічы
Я. Станкевіч 05.01.2008 Каментароў: 1Зямля Радзімічаў была ля Сожа, левае прытокі Дняпра. Радзімічы займалі нядаўныя паветы Гомельскі, Рагачэўскі, часьць Старабыхаўскага, Чэрыкаўскага б. Магілеўскай губ., Сураскага й Мглінскага б. Чарнігаўскай губ... -
Тропіка беларускіх абрадавых песень перыяду каляндарных пераходаў
Т. Івахненка 10.12.2007Пад тропікай мы разумеем сукупнасць усіх сродкаў мастацкага маўлення (ці вобразна-выяўленчых сродкаў), з'яўленне якіх звязана з пераўтварэннем адзінак мовы шляхам пераносу традыцыйных найменняў у іншую прадметную сферу... -
Сімволіка ветру – грому – буры ў беларускім фальклоры
І. Скіндзер 10.12.2007Апошнім часам да вуснапаэтычнай і міфалагічнай сімволікі ўсё часцей і часцей звяртаюцца пісьменнікі і паэты, гісторыкі і моваведы. Справа ў тым, што менавіта там, у глыбіні стагоддзяў, яны спрабуюць знайсці адказы на шматлікія глабальныя пытанні,... -
Чорт у легендах і паданнях беларусаў
А. Ненадавец 03.12.2007 Каментароў: 1Нашы старадаўнія продкі абагаўлялі не толькі жывую прыроду, не толькі сваіх язычніцкіх багоў, але “ўдыхнулі” жывую душу і ў свет тых з’яў і прадметаў, якія мы сёння адносім да “нежывых”: камяні, зямлю, ваду...